Liên đoàn Bóng đá Kiribati (KIFF) vừa kêu gọi sự hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế để thúc đẩy phát triển bóng đá, với mục tiêu hướng đến tham dự vòng loại World Cup 2030. Giải đấu tổ chức tại Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và Morocco không chỉ là sân chơi thể thao mà còn mang ý nghĩa đặc biệt đối với Kiribati khi quốc đảo này đang đối diện nguy cơ bị nước biển nhấn chìm do biến đổi khí hậu. Việc góp mặt tại vòng loại World Cup có thể xem như cơ hội cuối cùng để đội tuyển Kiribati hiện thực hóa giấc mơ trên đấu trường quốc tế.
Kiribati là quần đảo thuộc khu vực Thái Bình Dương bao gồm 33 đảo san hô, trong đó 21 đảo chưa có người sinh sống. Quốc gia này nổi tiếng là một trong những nơi đầu tiên đón năm mới trên hành tinh. Tuy nhiên, sự tăng nhanh của nhiệt độ nước biển vượt mức trung bình toàn cầu đã gây ra nhiều hệ quả đáng lo ngại như ngập lụt, xói mòn bờ biển và dẫn đến việc di cư cư dân địa phương. Những thách thức này đe dọa trực tiếp đến vẻ đẹp thiên nhiên cũng như sự tồn tại lâu dài của Kiribati.
Một trận đấu bóng đá tại Kiribati.
Để hiện thực hóa giấc mơ World Cup và thúc đẩy nền bóng đá nội địa, KIFF đã mời gọi các chuyên gia quản lý, huấn luyện viên và cựu cầu thủ từ nhiều quốc gia tham gia hỗ trợ xây dựng bộ máy chuyên môn vững mạnh đủ sức cạnh tranh ở cấp độ châu lục và thế giới. Tham vọng của họ không chỉ dừng lại ở lĩnh vực thể thao mà còn muốn tận dụng sức mạnh của bóng đá để nâng cao nhận thức toàn cầu về cuộc khủng hoảng khí hậu nghiêm trọng đang diễn ra ở các quốc đảo Thái Bình Dương.
“Chúng tôi đang đối mặt với một bóng ma”, Chủ tịch KIFF Eriati Reebo chia sẻ về tình hình hiện tại của Kiribati. Ông cảnh báo rằng mực nước biển dâng cao đang làm ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống hàng ngày của người dân, khi nhiều sân bóng chỉ cách mặt biển vài mét. Bóng đá không chỉ là môn thể thao phổ biến mà còn là cầu nối giúp cộng đồng gắn bó và duy trì bản sắc dân tộc.
Chủ tịch KIFF Eriati Reebo chụp ảnh cùng cựu HLV Arsene Wenger.
Mặc dù đã được Liên Hợp Quốc công nhận là quốc gia độc lập, Kiribati vẫn chưa trở thành thành viên chính thức của FIFA, khiến họ chưa đủ điều kiện tham dự vòng loại World Cup. Việc gia nhập FIFA yêu cầu Liên đoàn phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về tổ chức, hệ thống giải đấu, chương trình đào tạo và cơ sở vật chất – những yếu tố khó khăn khi nguồn lực hạn chế và vị trí địa lý biệt lập giữa đại dương đối với quốc đảo nhỏ bé này.
Đội tuyển quốc gia Kiribati hiện đã được thành lập với đa số cầu thủ sinh sống tại thủ đô Tarawa, trong khi một số khác định cư ở Fiji, New Zealand và Australia – những nơi có cộng đồng người Kiribati di cư ngày càng tăng do áp lực dân số và biến đổi khí hậu. Dự án phát triển bóng đá của quốc đảo cũng nhận được sự hỗ trợ từ Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP), nhằm góp phần nâng cao năng lực thi đấu và phát triển môn thể thao vua.
Mục tiêu sâu xa của chiến dịch do Chủ tịch Eriati Reebo đề xuất là thu hút sự chú ý toàn cầu về tình trạng khẩn cấp mà Kiribati đang trải qua do biến đổi khí hậu. Ông đặt vấn đề về tương lai của một quốc gia có thể biến mất dưới nước nhưng văn hóa, con người cùng những giấc mơ vẫn cần được gìn giữ và lan truyền đến thế giới.
UNEP đánh giá bóng đá là một trong những nền tảng thể thao có sức ảnh hưởng mạnh mẽ trong việc nâng cao nhận thức về các rủi ro khí hậu mà các quốc gia dễ tổn thương phải đối mặt như nước biển dâng cao, xói mòn bờ biển và suy thoái hệ sinh thái. Mặc dù chưa có dự án chính thức liên quan đến bóng đá hay đối thoại cụ thể với FIFA về trường hợp của Kiribati, các chiến dịch được UNEP thúc đẩy nhằm tận dụng sức mạnh của thể thao toàn cầu để truyền tải thông điệp bảo vệ môi trường.
Mirey Atallah – Trưởng bộ phận Thích ứng và Tăng cường khả năng chống chịu thuộc Ban Biến đổi khí hậu của UNEP cho biết các sự kiện thể thao lớn chính là dịp vàng để đưa vấn đề biến đổi khí hậu lên bàn thảo luận công khai. Theo bà, những nền tảng như bóng đá đóng vai trò thiết yếu trong việc truyền cảm hứng và vận động hành động vì môi trường cho hàng triệu người trên thế giới.
Bên cạnh nỗ lực phát triển bóng đá, Kiribati vẫn phải tập trung vào các ưu tiên cấp bách như bảo vệ bờ biển khỏi nguy cơ sạt lở nghiêm trọng, đảm bảo an ninh nguồn nước sạch, duy trì sinh kế ổn định cho người dân cũng như nâng cấp cơ sở hạ tầng thích ứng với các kịch bản thời tiết cực đoan trong tương lai. Tuy nhiên tiến trình trở thành thành viên FIFA vẫn còn nhiều khó khăn khi tổ chức quản lý bóng đá thế giới chưa phản hồi chính thức về hồ sơ xin gia nhập của quốc đảo này.
Kiribati nằm ở khu vực Micronesia thuộc châu Đại Dương với hơn 32 đảo san hô vòng cùng đảo san hô nâng Banaba trải dài trên vùng biển rộng lớn hơn 3,4 triệu km2 – một trong những vùng đặc quyền kinh tế lớn nhất thế giới so với diện tích đất liền. Tổng diện tích đất liền chỉ khoảng 811 km2 phân bố rải rác qua xích đạo và cả hai bán cầu khiến lãnh thổ trải dài trên nhiều múi giờ khác nhau.
Dân số Kiribati vào khoảng hơn 138 nghìn người với hơn một nửa cư trú tại thủ đô Tarawa – trung tâm hành chính và kinh tế của quốc gia này. Các cộng đồng di cư sang New Zealand, Australia hay Fiji ngày càng đông do những áp lực từ biến đổi khí hậu và thiếu việc làm ổn định trong nước. Kinh tế đất nước chủ yếu phụ thuộc vào khai thác thủy sản thuê cho đội tàu nước ngoài, viện trợ quốc tế cùng hoạt động nông nghiệp tự cung tự cấp.
Giành độc lập từ Anh năm 1979 và trở thành thành viên Liên Hợp Quốc vào năm 1999, Kiribati đang nằm trong nhóm những quốc gia dễ bị tổn thương nhất trước tác động của biến đổi khí hậu do địa hình thấp chỉ cao hơn mực nước biển vài mét. Các chuyên gia cảnh báo nếu không có giải pháp hiệu quả thì nguy cơ bị nước biển nhấn chìm cùng sự phá hủy hệ sinh thái sẽ khiến quốc gia này đứng trước tương lai bất định trong vài thập niên tới.
Với giấc mơ World Cup đầy khát vọng giữa muôn vàn khó khăn từ thiên nhiên và xã hội, Kiribati đang nỗ lực từng bước để không chỉ phát triển nền bóng đá mà còn dùng môn thể thao vua làm công cụ truyền tải thông điệp bảo vệ hành tinh xanh. Cuộc chạy đua chống lại nước biển dâng cũng chính là câu chuyện nhân văn sâu sắc phía sau mỗi bước chân đầy hy vọng trên con đường tiến tới sân chơi lớn nhất hành tinh.
