Trung Quốc vừa chính thức vận hành trung tâm dữ liệu AI đặt dưới đáy biển ở độ sâu khoảng 35 mét tại vùng đặc biệt Lingang, gần Thượng Hải. Đây là trung tâm dữ liệu dưới nước đầu tiên trên thế giới hoạt động ở quy mô thương mại, sử dụng nguồn điện từ các trang trại gió ngoài khơi. Dự án trị giá 226 triệu USD được phát triển bởi một liên doanh giữa chính phủ Trung Quốc và công ty tư nhân HiCloud Technology, với khả năng lưu trữ gần 2.000 máy chủ cùng các cụm GPU mạnh mẽ thuộc China Telecom và LinkWise, cung cấp tổng công suất lên đến 24 megawatt. Trung tâm phục vụ cho các tác vụ xử lý AI phức tạp, dịch vụ mạng 5G và các hoạt động chú thích dữ liệu cỡ lớn.
Điểm nổi bật nhất của dự án là hệ thống làm mát tự nhiên thay thế cho phương pháp làm lạnh truyền thống vốn tiêu tốn nhiều điện năng. Thay vì sử dụng thiết bị làm lạnh công nghiệp, trung tâm tận dụng nhiệt độ ổn định của nước biển để duy trì nhiệt độ lý tưởng cho các máy chủ. Theo báo cáo từ truyền thông địa phương, trung tâm đạt hiệu suất sử dụng điện (PUE) chỉ dưới 1,15, vượt trội so với mức trung bình ngành khoảng 1,5. PUE thấp đồng nghĩa với việc phần lớn năng lượng tiêu thụ được dùng trực tiếp cho xử lý tính toán thay vì vào các hệ thống phụ trợ như làm mát hay thông gió.
Việc đưa trung tâm dữ liệu AI xuống biển giúp cắt giảm chi phí điện năng.
Ngoài việc tối ưu hóa công suất tiêu thụ điện, nguồn năng lượng chủ yếu cấp cho trung tâm đến từ các trang trại điện gió đặt ngoài khơi liền kề, giúp giảm đáng kể sự lệ thuộc vào lưới điện quốc gia vốn đang chịu áp lực ngày càng tăng do nhu cầu lớn từ lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Ý tưởng đặt trung tâm dữ liệu dưới nước không phải mới mẻ hoàn toàn khi từng có những thử nghiệm tương tự của Microsoft qua dự án Project Natick tại Scotland và California. Các nghiên cứu này cho thấy môi trường kín dưới biển có thể giảm thiểu tỷ lệ lỗi phần cứng nhờ hạn chế tiếp xúc oxy và dao động nhiệt độ.
Điểm khác biệt của dự án lần này là quy mô thương mại lớn chưa từng có mà các đơn vị trước đó chưa thể thực hiện được. Tuy nhiên, triển khai cơ sở vật chất dưới nước vẫn tồn tại nhiều thách thức kỹ thuật khó giải quyết như tình trạng ăn mòn thiết bị do môi trường biển, độ bền của dây cáp ngầm và khả năng tiếp cận phần cứng để sửa chữa khi gặp sự cố. Việc thay thế hoặc bảo trì trực tiếp các máy chủ dưới đáy đại dương cũng phức tạp hơn rất nhiều so với trung tâm trên mặt đất.
Chính vì vậy, hệ thống vận hành trung tâm dữ liệu này chủ yếu dựa vào công nghệ giám sát từ xa và các phương án sao lưu dự phòng nhằm giảm thiểu nhu cầu can thiệp bảo trì trực tiếp, đảm bảo hoạt động liên tục và ổn định cho các dịch vụ quan trọng. Dự án này không chỉ đánh dấu bước tiến trong công nghệ quản lý dữ liệu mà còn mở ra hướng phát triển bền vững cho ngành công nghiệp trung tâm dữ liệu trong tương lai.
