Bạn từng nhận được những tin nhắn bất ngờ vào lúc bận rộn hoặc chuẩn bị đi ngủ? Các tin nhắn như “Bạn có đơn hàng cần thanh toán” hay “Bạn đang nợ phí chưa thanh toán” thường được nhiều người nhận ra là lừa đảo và dễ dàng xóa bỏ. Tuy nhiên, một số người lại chọn cách phản hồi bằng danh tính giả, thậm chí kéo dài cuộc trò chuyện với mục đích giải trí. Họ gửi những câu trả lời hài hước, ảnh chế hoặc chơi khăm kẻ gửi tin nhằm giết thời gian. Trào lưu này, gọi là “scambaiting”, đã thu hút không ít người tham gia trên các diễn đàn trực tuyến như một cách đối phó với tin nhắn rác và lừa đảo.
Tuy nhiên, hành động tưởng chừng vô hại này lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ lớn. Các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo rằng việc bạn tương tác với kẻ lừa đảo dù chỉ bằng thông tin giả cũng có thể khiến số điện thoại của bạn trở thành mục tiêu hấp dẫn hơn cho các nhóm tội phạm mạng. Khi bạn trả lời, kẻ gian biết số của bạn còn hoạt động và có người sử dụng, điều này làm tăng khả năng số điện thoại đó bị bán trên thị trường đen hoặc bị theo dõi cho các kế hoạch lừa đảo tiếp theo.
Tin nhắn lừa đảo xuất hiện bất ngờ
Mayra Rosario Fuentes, chuyên gia nghiên cứu mối đe dọa tại TrendLife, chia sẻ rằng: mặc dù bạn không nhấp vào đường link hay cung cấp thông tin thật, việc phản hồi đã vô tình xác nhận số điện thoại vẫn đang được dùng và chủ nhân sẵn sàng tương tác. Điều này giống như đưa ra tín hiệu “đèn xanh” để tội phạm mạng tiếp tục nhắm đến bạn trong tương lai. Các băng nhóm chuyên nghiệp có thể ngừng nhắn trong thời gian ngắn nhưng sẽ quay lại đúng lúc bạn mất cảnh giác.
Thậm chí, chỉ một cuộc trò chuyện tưởng chừng vô thưởng vô phạt cũng có thể tiết lộ nhiều thông tin cá nhân hơn bạn nghĩ. Suzanne Sando, nhà phân tích quản lý gian lận của Javelin Strategy & Research, lưu ý rằng người dùng thường đánh giá thấp lượng dữ liệu mà kẻ gian thu thập được từ các phản hồi qua tin nhắn. Những chi tiết nhỏ như giờ giấc liên lạc, nội dung câu chuyện hay thói quen sinh hoạt đều giúp tội phạm xây dựng hồ sơ hoàn chỉnh về mục tiêu của họ.
Những chi tiết nhỏ tiết lộ danh tính người dùng
Việc bạn yêu cầu kẻ gửi ngừng nhắn tin đôi khi còn khiến lượng tin rác tăng lên vì đây là xác nhận rằng số điện thoại đang thực sự được sử dụng. Nhiều người tự tin rằng không chuyển tiền thì an toàn nhưng các chuyên gia cảnh báo thông tin thu thập được có thể được sử dụng để khai thác ở những thời điểm khác nhau, tạo ra hậu quả nghiêm trọng mà nhiều người không lường trước được.
Chuyên gia công nghệ khuyến nghị cách xử lý hiệu quả nhất khi nhận được tin nhắn khả nghi là không phản hồi bất kỳ câu nào. Đừng bấm vào đường link hay mã QR trong tin nhắn và tránh gọi điện theo số được cung cấp dù có vẻ chính thống thế nào. Nếu nghi ngờ về nguồn gốc tin nhắn từ ngân hàng hoặc dịch vụ vận chuyển, hãy truy cập trực tiếp ứng dụng hoặc trang web chính thức để kiểm tra thay vì dựa vào đường dẫn trong nội dung.
Cách xử lý khi nhận tin nhắn lừa đảo
Mayra Rosario Fuentes khẳng định “Bỏ qua, chặn và báo cáo” là phương án an toàn nhất dù không hào hứng bằng việc “trêu lại” kẻ lừa đảo. Điều này bảo vệ bạn khỏi nguy cơ bị theo dõi hay trở thành mục tiêu trong các chiến dịch tấn công tinh vi hơn sau này. Nhớ rằng sự thận trọng luôn cần thiết hơn cả sự vui vẻ nhất thời khi đối diện với những thủ đoạn tinh vi của tội phạm mạng.
